در حال بارگذاری...
پنجشنبه, 2 مرداد 1393 | 19:15:17

حکومت در آینه آیات قرآنی

نسخه مناسب چاپنسخه مناسب چاپارسال به دوستانارسال به دوستان

امتیاز

(این چیست؟)
تعداد بازدید:66
تعداد نظرات: 0
تاریخ : 15 مهر, 1391 - 16:42
در مورد بحث حکومت یا در اصطلاح قرآنی آن خلافت و امامت ایات زیادی وجود دارد تعدادی آیاتی که مسئله خلافت و امامت را برای برخی از پیامبران مطرح می کند را مرد بررسی قرار میدهیم .

در مورد حضرت داود مسئله خلافت را داریم یَا دَاوُودُ إِنَّا جَعَلْنَاکَ خَلِیفَةً فِی الْأَرْضِ فَاحْکُم بَیْنَ النَّاسِ بِالْحَقِّ نکته ی جالب این آیه این است که وضع خلافت از طرف خدا صورت گرفته .

خدا فرموده ما تو را خلیفه قرار دادیم . یا در مورد حضرت ابراهیم وَإِذِ ابْتَلَى إِبْرَاهِیمَ رَبُّهُ بِکَلِمَاتٍ فَأَتَمَّهُنَّ قَالَ إِنِّی جَاعِلُکَ لِلنَّاسِ إِمَامًا من یعنی خدا می فرماید من تو را برای مردم امام و پیشوا قرار دادم . مسئله خلافت و مسئله امامت به صراحت دلالت بر آن هم به عنوان وظیفه ای که خدا بر دوش پیامبران بزرگش قرار داده دلالت بر رابطه دین و سیاست می کند .

دلیل دیگر طرح مسئله ولایت و قضاوت است . در مورد پیامبر (ص) اکرم . آیات إِنَّمَا وَلِیُّکُمُ اللّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِینَ آمَنُواْ الَّذِینَ یُقِیمُونَ الصَّلاَةَ وَیُؤْتُونَ الزَّکَاةَ وهُم ما رَزَقْنَاهُمْ یُنفِقُونَ - أَطِیعُواْ اللّهَ وَأَطِیعُواْ الرَّسُولَ وَأُوْلِی الأَمْرِ مِنکُمْ این آیات مسئله ی ولایت پیامبر (ص) را مطرح می کند و ولایت اولی الامر .

آیه ای که صلاحیت انحصاری پیامبر (ص) را در امر قضاوت آشکارا مطرح می کند فَلاَ وَرَبِّکَ لاَ یُؤْمِنُونَ حَتَّىَ یُحَکِّمُوکَ فِیمَا شَجَرَ بَیْنَهُمْ یعنی آنها ایمان ندارند مگر اینکه تو را حاکم کنند .

در مهاجراتشان یعنی فصل خصومت را پیامبر اکرم به عنوان کسی که شأن قضایی از طرف خداوند دارد بر عهده می گرفت . قضاوت از امور اجتماعی و حکومتی است . این امر اجتماعی و حکومتی به عنوان منسب از طرف خداوند حق مسلم پیامبر (ص) ایجاد شده .

آیات جهاد و شهادت در قرآن کریم ، دلیلی بر سیاسی بودن اسلام

انبوه آیاتی که دلالت می کنند بر امر جهاد مثلاً آیه ای که بر آمادگی نظامی مسلمان ها تأکید می ورزد . وَأَعِدُّواْ لَهُم مَّا اسْتَطَعْتُم مِّن قُوَّةٍ آیه ای که پیامبر را دستور تشویق و تحریک مؤمنان در جهاد می دهد . به پیامبر (ص) دستور می دهد که مؤمنان را تشویق کند تحریص کند یَا أَیُّهَا النَّبِیُّ حَرِّص الْمُؤْمِنِینَ عَلَى الْقِتَالِ این آیات بیانگر این است که به عنوان وظیفه ی دینی مسلمان ها یا پیامبر اکرم چنین مأموریتی پیدا می کند .

آیا کسی شک دارد که مسئله جهاد نبرد با دشمنان خداوند مسئله ی سیاسی و حکومتی است . آیا این آیات دست ردی نیست بر کسانی که دین را صرفاً یک سلسله امور عبادی محو رابطه ی بین فرد و خدا قلمداد می کند . مثلاً این آیه وَقَاتِلُوهُمْ حَتَّى لاَ تَکُونَ فِتْنَةٌ وَیَکُونَ الدِّینُ کُلُّهُ لِلّه این آیه به خوبی گواهی دارد بر این که اگر دین بخواهد در جامعه بماند و نقش آفرینی کند باید فتنه از زمین برداشته بشه . دستور جنگ و جهاد و مبارزه را می دهد .

آیات دیگر دلالت بر مبارزه با کفر و طاغوت می کند . تأکید بر این قضیه دارند . این هم نشانه ی دیگری از دخالت دین در امور اجتماعی و سیاسی است . چطور ممکن است دین از سیاست جدا باشد .

دین اختصاص به امور فردی محو داشته باشد از آن طرف خداوند بفرماید وَلَقَدْ بَعَثْنَا فِی کُلِّ أُمَّةٍ رَّسُولاً أَنِ اعْبُدُواْ اللّهَ وَاجْتَنِبُواْ الطَّاغُوتَ ما در میان هر امتی رسولانی فرستادیم پیام ما خطاب به آنها این بود که خدا را یا خطاب آنها به مردم این بود که خدا را عبادت کنید و از طاغوت بپرهیزید ، اجتناب بکنید .

یَا أَیُّهَا النَّبِیُّ جَاهِدِ الْکُفَّارَ وَالْمُنَافِقِینَ وَاغْلُظْ عَلَیْهِمْ دستور ستیز مقابله ، مبارزه با کافران و منافقان و سختگیری بر آنان . آیاتی که در قرآن کریم مسئله سلطه پذیری مسلمان ها و جامعه ی اسلامی را نفی می کند . این آیه از آیات سیاسی قرآن کریم است . که اساساً مبنای سیاست خارجی و روابط بین الملل نظام اسلامی مسلمین قرار می گیرد .

وَلَن یَجْعَلَ اللّهُ لِلْکَافِرِینَ عَلَى الْمُؤْمِنِینَ سَبِیلاً یعنی خدا برای کافران نسبت به مؤمنان راه سلطه قرار نداده . چرا ؟ به دلیل اینکه دین کرامت و عزت را ازآن مؤمنان می داند و راضی به پذیرش سلطه ی غیر مؤمن بر مؤمن نیست .

در این آیه مطلق سلطه پذیری نفی شده . سلطه ی فرهنگی سلطه ی اقتصادی سلطه ی سیاسی سلطه ی نظامی و غیره آیات مرموز و امر به معروف و نهی از منکر انبوه آیاتی که در این زمینه قرار دارد و حتی در برخی از آیات مسئله ی امر به معروف و نهی از منکر بعد از تمکن و تسلط و قدرت مؤمنین در زمین مطرح می کند .

الَّذِینَ إِن مَّکَّنَّاهُمْ فِی الْأَرْضِ أَقَامُوا الصَّلَاةَ وَآتَوُا الزَّکَاةَ وَأَمَرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَنَهَوْا عَنِ الْمُنکَرِ روایات فراوانی که در زمینه است که به همین مقدار بسنده می کنیم . آیات مربوط به اجرای حدود الهی در برخی از آیات قرآن کریم نظام کیفری اسلام مطرح شده ، آیاتی که حد سرقت حد زنا ، حد محاربه با خدا در آن مطرح می شود .

این ها بیان گر نظام کیفری اسلام است ، دینی که نظام کیفری در آن متن دین و کتاب دینش مطرح شده این دین را ما می توانیم بگوئیم این دین ، دینی است در رابطه فرد با خدا . معاملات اقتصادی و سیاست های اقتصادی که بخش عمده ای از فقه ما را در حقیقت کتابهایی و ابوابی در بر گرفته اند که مربوط به معاملات اند .

معاملات در مقابل عبادات در اصطلاح فقهی اموری را هستند که در آن امور قصد قربت شرط نیست و از روابط خانوادگی مثل ازدواج و طلاق گرفته تا عقود و عقائات دیگر مثل بیع ، اجاره ، رهن ، مضارعه همه را شامل می شود . اسلام در امور مالی مسئله انفال ، ثروت های عمومی ، خراج ، اخذ مالیات ، فدیه از کفار غیر حربی دریافت سهمی از درآمد به عنوان خمس و زکات تمام این ها را مطرح کرده و سیاست های خاصی را متذکر شده .

با یک نگاه کلی به این کتابهایی که مربوط به معاملات در فقه است ، حجم گسترده این ها نسبت به کتاب های عبادی نظیر طهارت ، حج و غیره معلوم می شود و حضور فقه در زوایای مختلف زندگی اجتماعی نمایان می کند . با توجه به این دلایل فراوان قرآنی واقعیت های مسلم تاریخی که تأسیس و تشکیل حکومت توسط پیامبر (ص) را ما داشته ایم و مسئله ی جامعیت و کامل بودن این دین .

بنابراین به روشنی همه ی اینها می توانند دلالت کنند بر این که سیاست در متن دین اسلام قرار دارد و براساس بعضی از نظریه های اندیشمندان اساساً اسلام یکی از سیاسی ترین ادیان الهی است که در عرصه ی اجتماعی ، فرهنگی ، سیاسی به وضوح دارای خط مشی های روشن و سیاست های روشنی است .

منبع خبر:
ثقلین

به این خبر رای دهید